insanca yaşam projesi

İNSANCA YAŞAM PROJESİ AİLE DANIŞMA MERKEZLERİ İŞLEYİŞİ SAHA ARAŞTIRMASI RAPORU

Kadın araştırması 2´nin pdf formatında kopyasını indirmek için tıklayın.

1– ARAŞTIRMANIN AMACI

Araştırmada amaç, belli bir sürede hizmet alan kadınlardaki düşünsel ve ruhsal anlamdaki gelişmeleri daha objektif olarak sorgulamak ve hizmet/eğitim almadan önceki durumla karşılaştırma yapabilmektir. Aynı zamanda, yaşamlarında nelerin değişmediğini ortaya çıkararak ve giderilemeyen sorunları irdeleyerek, beklentileri ve ihtiyaçları belirlemek diğer bir hedef olmuştur. ADM kurumlarının başvuran kadınlar üzerindeki maddi–manevi katkıları, henüz eksik kalan hedefler ve bunların giderilmesi, kadınların kurumdan beklentileri irdelenerek bir hizmet/eğitim modeli önerilecektir. Ayrıca, ihtiyaç sahibi kadınların sorunlarının çözümünde, diğer kurum ve kuruluşlarının katkılarının nasıl olabileceğinin çerçevesi belirlenmeye çalışılmıştır.

2– VERİ TOPLAMA YÖNTEMİ

Veriler, Kadıköy Belediyesi´nce yürütülen İnsanca Yaşam Projesi kapsamında yer alan Aile Danışma Merkezleri (ADM)´ne eğitim veya hizmet almak amaçlı, en az bir yıl ve üzeri katılımcı olan, taban kadın tanımına uygun kadınlarla yapılan yüzyüze derinlemesine anket ve beş kişiden oluşan toplam dört grup ile odak grup görüşmeleri yapılarak elde edilmiştir. Ayrıca, ADM´lerde hizmet/eğitim vermede katkıda bulunan kişilere ve yöneticilere, kurumun işleyişi, amaçlarına ulaşılıp ulaşılmadığı, karşılaşılan zorluklar ve önerileri hakkında bilgi edinmek üzere yüzyüze anket uygulanmıştır.

3– ÖRNEKLEME YÖNTEMİ

Araştırma, Kadıköy ilçesinde hizmet veren ADM´lere gelen taban kadın profiline uygun kadınları içermektedir. Sayısı fazla olan bu kadınlar arasından tesadüfi örnekleme yöntemiyle 130 kadın seçilmiş ve bunların içinden bir yıldan az veya henüz yeni hizmet/eğitim alanlar dışarıda bırakılarak amaca uygun toplam 100 kadına anketler uygulanmıştır.

Eleman: ADM´lere katılan taban kadınlar, ADM çalışanları ve yöneticiler
Birim: Kadıköy Belediyesi Aile Danışma Merkezleri
Kapsam: ADM´lere bir yıl ve üzeri süredir katılan kadınlar,ADM görevlileri
Zaman: İki hafta boyunca çalışma saatleri içinde rastsal olarak seçilmiş zaman dilimleri

4– VERİLERİN ANALİZİ

Verilerin analiz edilmesinde SPSS 10.0 paket programı kullanılmıştır. İlk olarak, her bir yanıta ilişkin frekans(sıklık) dağılım tabloları elde edilerek, grupların farklılığının analizi için Friedman Testi uygulanmıştır. Yöneticiler ve odak grup anket sonuçlarına göre bir hizmet/eğitim modeli için, yapılması gerekenlerin tercih sıralaması oluşturulmuştur.

5– ANKETİN GÜVENİLİRLİK ANALİZİ

Güvenilirlik, araştırmaların tutarlılığını ve etkinliğini bazı güvenilirlik testlerinin sonuçlarına göre değerlendirmektir. En çok kullanılan testler, Cronbach Alpha, İkiye Bölme (split), Paralel, Mutlak Kesin Paralel (strict) olarak sayılabilir. Cronbach Alpha değerinin %60´ ı geçmesi anketin başarılı olduğunun göstergesidir. Bazı araştırmacılar, %75´ i geçmesini temel alırlar. Diğer kriterlerinde %70´ı geçmesi anketin iç tutarlılığının sağlandığının ve çıkarımlara güvenilebileceğini ortaya koymaktadır.

Anketin Güvenilirlik Test Sonuçları

Anketin Güvenilirlik Test Sonuçları

Görüleceği gibi belirtilen ve olması istenen yüzde değerlerini her bir güven kriteri geçmiştir. 100 kişilik örneklemin sonuçlarının tutarlı ve güvenilir olduğu böylece belirlenerek, yüksek güvenirlilik değerleri elde edilmiştir. Herbir güvenilirlik kriteri %70 değerini aştığı için, kişilerle yapılan anketin başarılı olduğu, anketin kendi içinde tutarlı olduğu, elde edilecek sonuçların gerçekleri yansıtacağı ortaya konulmuştur.

6–BULGULAR

6.1.Sıklık Dağılım Tabloları

Anket çalışmasındaki herbir soruya yönelik sıklık dağılım tabloları analiz edilerek yorumları yapılmıştır.

Tablo:1 Yaş Sıklık Dağılım Tablosu

tablo01 Görüşülen kişilerin %30´u 40–49 yaş grubu,%29´u 31–39 yaş grubu ile en yüksek oranı vermektedir.%23 oranında 50 yaş ve üzeri,%17 oranında 21–30 yaş ve sadece %1 oranında 20 yaş ve altı kadınlar ankete katılmıştır. Dolayısıyla, orta yaş ve üzeri kadınlar ankette ağırlıklı yaş ortalamsını oluşturmaktadır. Bunun nedeni genç kadınların henüz ADM lere gidebilecek tecrübe ve yeterlilikte olmayışı, daha fazla çile çeken orta yaş ve üzeri kadınların gençlere oranla daha çare arayışı içinde olduğu ve daha tahammülsüz oldukları odak toplantılarında da görülmüştür.

Tablo:2 Eğitim Durumu Sıklık Dağılım Tablosu

tablo02 Görüşülen kadınların %40´ı hiç okula gitmemiş kadınlar ve %39´u ilkokul mezunu kadınlardan oluşmaktadır.%15 oranında ilkokulterk, %1 ortaokulterk, %2 ortaokul mezunu, %2 lise mezunu ve %1 üniversite mezunu kadın vardır. Büyük çoğunluk olan %94 oranında kadın, ortaokula gidememiş durumdadır ve eğitimsizdir. Ankete katılan üniversite mezunu,lise mezunu ve ortaokul mezunu olan 5 kişi yapılan görüşmelerde ekonomik krizler sonrası işsiz kalan ve maddi sıkıntı çeken bu yüzden meslek kursları almaya gelmiş kişilerdir. Diğer %94 kadın kesinlikle maddi–manevi yıllardır mağdur durumda olduklarını belirtmişlerdir.

Tablo:3 Medeni durum Sıklık Dağılım Tablosu

tablo03

Görüşülen kadınların %83´ü evlidir. %4 bekar, %1 boşanmış, %8 dul ve %4 terk edilen durumdadır. Çoğunluğu evli olan kadınların derinlemesine görüşmelerde aslında evliliklerinden memnun olmadıkları çocukları veya gidecek yerleri olmadığı için evliliklerine devam ettikleri anlaşılmıştır.Terkedilen 4 kadının kocasının yeri bilinmediği için resmen bir boşanma gerçekleşmediği anlaşılmıştır. Boşanmış olan 1 kadın eşinden nafaka almamakta olduğunu bu konuda kanuni bir yaptırıma madi problemlerden gidemediğini belitrmiştir. Dul olan 8 kadından sadece 2´si dul–yetim maaşı almaktadır ve diğer 6 kişinin böyle bir güvencesi yoktur. Hem boşanan hem de dul kadına çevrelerinin tutumunu sorulduğunda hiç yardım görmediklerini, çevredeki erkeklerden taciz edildiklerini, evli kadınların kendileriyle arkadaslık etmekten kaçındığını belirterek bir dışlanma ile karşılaştıklarını dile getirmişleridir.

Tablo:4 ADM Hizmetlerinden Yeterince Fayda Sağlama Sıklık Dağılım Tablosu

tablo04

Görüşülen kadınların %43´ü ADM hizmetlerinden yeterice fayda sağladığına tamamen katıldığını, %33´ü katıldığını, %4´ü kararsız olduğunu, %13´ü katılmadığını ve %7 ise hiç katılmadığını belirtmiştir. Odak grup görüşmelerinde hizmetlerden memnun kalmayan toplamda %20 kadının, yiyecek ve yakacak gibi yardım malzemeleri alan, merkezin eğitim faaliyetlerinden yararlanmayan kişiler olduğu anlaşılmıştır. Merkezin ekonomik gücü çerçevesinde yapılan yardım miktarlarını az bulduklarını ifade eden bu kadınların beklentisi, evlerini geçindirecek kadar yardımın yapılması üzerine olmuştur. Buna karşılık aynı toplantılarda, merkezin eğitim faaliyetlerinden yararlanan ve bu faaliyetlerin kendileri için ne derece önemli olduğunun farkındalığını yaşayan kadınların ise merkezin hizmetlerinden memnun kalan toplamda %76 olan büyük çoğunluk olduğu tespit edilmiştir.

Tablo:5 Çalışan ve Gönüllü Hizmet Veren Personelin Her Açıdan Yeterli Oluşu Sıklık Dağılım Tablosu

tablo05

Görüşülen kadınların %54´ü ADM´de çalışan ve gönüllü hizmet veren personelin her açıdan yeterli olduğuna tamamen katıldığını, %33´ü katıldığını, %3´ü kararsız olduğunu, %7´si katılmadığını ve %3´ü ise hiç katılmadığını belirtmiştir. Toplamda %87 kadınlar çalışan personelden memnuniyetlerini dile getirmiştir. Yapılan odak grup toplantılarında, çalışan ve gönüllü hizmet veren personelin her açıdan yeterli olduğunu düşünmeyen toplamda %10 kadının ise, genellikle merkezin imkanları dahilinde hizmet vermeye çalışan personelle, yiyecek ve yakacak gibi yardım malzemelerini edinmek üzere yüzyüze gelen, ağırlıklı olarak geçim derdindeki kadınlardan oluştuğu anlaşılmıştır ki bu kadınlar bireylere yönelik memnuniyetsizlik yaşadıklarını dile getirmişlerdir.

Tablo:6 Çalışan Personelin Kadın Bakış Açısına Sahip, Anlayışlı ve Şefkatli Oluşu Sıklık Dağılım Tablosu

tablo06

Görüşülen kadınların %58´i ADM´de çalışan ve gönüllü hizmet veren personelin kadın bakış açısına sahip, anlayışlı ve şevkatli olduğuna tamamen katıldığını, %32´si katıldığını, %3´ü kararsız olduğunu, %5´i katılmadığını ve %2´si ise hiç katılmadığını belirtmiştir. Odak grup toplantılarında, toplamda % 90´ı bulan kadınların büyük çoğunluğunun, yukarıda da belirtildiği üzere, merkezin eğitim faaliyetlerinden yararlanan ve bu faaliyetlerin kendileri için öneminin bilincinde olan, merkezin hizmetlerinden memnun kaldıkları gibi çalışan personelinden de memnun kalan kadınlar olduğu görülmüştür. Özellikle personelin kadın bakış açısına sahip oluşu, kadın hakları konusunda verilen eğitimlerden yararlanan kadınlar tarafından da dile getirilmiştir.

Tablo:7 ADM´nin Hizmetlerinden Yararlanmaya Devam Etmeyi İsteme Sıklık Dağılım Tablosu

tablo07

Görüşülen kadınların %77´si ADM´nin hizmetlerinden yararlanmaya devam etmeyi kesinlikle istediğini, %19´u istediğini, %3´ü kararsız olduğunu, sadece %1´i katılmadığını belirtmiştir. Bu da neredeyse herkesin bu kurumlardan alabildiği hizmeti ve/veya eğitimi devam ettireceği anlamına gelmekte ve bu kurumlara kadınların ne derece ihtiyaçları olduğunu göstermektedir.

Tablo:8 Kendini Maddi–Manevi Sorunlarla Başa Çıkabilecek Durumda Hissetme Sıklık Dağılım Tablosu

tablo08

Görüşülen kadınların %55´i kendini maddi–manevi sorunlarla başa çıkabilecek durumda hissettiği konusuna tamamen katıldığını, %25´i katıldığını, %10´u bu konuda kararsız olduğunu, %4´ü katılmadığını, %6´sı ise hiç katılmadığını belirtmiştir. Yapılan odak grup görüşmelerinde, toplamda % 80´e varan bir oranla kadınların kendilerini maddi–manevi sorunlarla başa çıkabilecek durumda hissetmeleri, Merkez´in sunduğu maddi yardımlar ve özellikle de verdikleri toplumsal yaşama ilişkin eğitimleri ile yakından ilişkili olduğu ortaya çıkmıştır. Merkez personelinin şevkatli ve anlayışlı davranışlarının ve kendileriyle benzer sorunları yaşayan diğer kadınlarla kurdukları arkadaşlıkların, kadınların, yalnız ve çaresiz olmadıkları, dolayısıyla kendilerini sorunlarla başa çıkabilecek durumda hissetmeleri konusunda etkili olduğu da anlaşılmıştır.

Tablo:9 ADM´den Edinilemeyen Bazı Eksikliklerin Olduğuna İnanç Sıklık Dağılım Tablosu

tablo09

Görüşülen kadınların %23´ü ADM´den edinilemeyen bazı eksikliklerin olduğu konusuna tamamen katıldığını, %59´u katıldığını, %7´si bu konuda kararsız olduğunu, %7´si katılmadığını, %4´ü ise hiç katılmadığını belirtmiştir. Yapılan odak grup toplantılarında, Merkezden edinilemeyen bazı eksiklerin olduğuna inanan, toplamda % 82 olan kadınların, çoğunlukla Merkezden beklentisi, yiyecek ve yakacak gibi yardımların devamı üzerinde yoğunlaşan, parasal problemleri ön planda olan kadınlardan oluştuğu görülmüştür. Kadınların bir kısmı ise verilen eğitim hizmetlerinden daha fazla yararlanmak isteyen, başka bir deyişle bu tür eğitimlerin devam etmesini bekleyen kadınlardan oluşmaktadır ki bu grup Merkezden edinemediği eksikleri olduğu inancını bu anlamda dile getirmiştir.

Tablo: 10 Diğer Kadınlarla İyi İlişkiler ve Dostluklar Yaşayabilme Sıklık Dağılım Tablosu

tablo10

Görüşülen kadınların %58´i diğer kadınlarla iyi ilişkiler ve dostluklar yaşayabildiğine tamamen katıldığını, %29´u katıldığını, %7´si bu konuda kararsız olduğunu, %6´sı katılmadığını belirtmiştir. Toplamda %87 ile kadınların kendileriyle benzer sorunları yaşayan ve benzer ihtiyaçlardan kaynaklanan yardım/eğitimleri almak üzere Merkeze gelen diğer kadınlarla iyi ilişkiler ve arkadaşlıklar kurabildikleri yapılan odak grup görüşmelerinde anlaşılmıştır. Bu da ADM´ lerin kadınlar için sadece birer maddi yardım ve eğitim kurumu olmadıklarını, aynı zamanda kadınların, yalnız ve çaresiz olmadıkları, dolayısıyla kendilerini sorunlarla başa çıkabilecek durumda hissetmeleri konusunda diğer kadınlarla ilişkiye geçerek, yardımlaşma, dayanışma ve paylaşma, kısacası toplumsallaşma anlamında da son derece önemli işlevler üstlendiklerini göstermektedir.

Tablo:11 Kadına Yardımcı Olabilecek Kurum Sayısının Yetersiz Olduğu Düşüncesi Sıklık Dağılım Tablosu

tablo11

Görüşülen kadınların %66´sı kadına yardımcı olabilecek kurum sayısının yetersiz olduğu düşüncesine tamamen katıldığını, %26´sı katıldığını, %4´ü bu konuda kararsız olduğunu, %4´ü ise katılmadığını belirtmiştir. Toplamda %96 gibi bir oranla kadınların, ADM´ lerin hizmetlerinden yararlanmaya devam etmek istediklerini söylemeleri, bu tür kurumlara ne derece ihtiyaçları olduğunu, dolayısıyla toplamda kadınların %92´sinin kadına yardımcı olabilecek kurum sayısını neden yetersiz gördüklerini de açıklamaktadır.

Tablo:12 ADM Yönetiminden Memnun Kalma Sıklık Dağılım Tablosu

tablo12

Görüşülen kadınların %47´si ADM yönetiminden memnun kaldığına tamamen katıldığını, %36´sı katıldığını, %5´i bu konuda kararsız olduğunu, %7´si ise katılmadığını, %5´i ise hiç katılmadığını belirtmiştir. Toplamda %83 gibi bir oranla kadınlar ADM yönetiminden memnun kaldıklarını söylemişlerdir. Bu memnuniyet, aynı zamanda, toplamda %87 oranla çalışan personelden memnun olduklarını, toplamda % 90 oranla çalışan ve gönüllü hizmet veren personelin kadın bakış açısına sahip, anlayışlı ve şevkatli olduklarını, toplamda %96 gibi bir oranla da ADM´ lerin hizmetlerinden yararlanmaya devam etmek istediklerini belirten kadınların ifadeleriyle örtüşmektedir.

Tablo:13 Gerçek İhtiyaçların Karşılanacağı Eğitimi Alma Sıklık Dağılım Tablosu

tablo13

Görüşülen kadınların %20´si ADM´ lerde gerçek ihtiyaçların karşılanacağı eğitimi aldığı konusuna tamamen katıldığını, %25´i katıldığını, %27´si bu konuda kararsız olduğunu, %20´si ise katılmadığını, %8´i ise hiç katılmadığını belirtmiştir. Burada toplamda %45 kadınlar gerçek ihtiyaçlarını karşılayacak eğitimleri aldıklarını, %28´i almadıklarını, buna karşılık %27´si ise bu konuda kararsız olduğunu söylemiştir. Yapılan odak toplantılarında da anlaşılmıştır ki, kararsız olduğunu ve katılmadığını ifade eden kadınlar, Merkezden maddi yardım alma beklentisi yüksek olan, parasal sorunları diğer kadınlara göre çok daha ön planda olan kadınlardan oluşmaktadır. Ayrıca genel olarak, söz konusu kadınların eğitim düzeyinin düşük olduğu da düşünüldüğünde, Merkezin verdiği insan hakları, kadın hakları, vatandaşlık bilgisi gibi sosyal içerikli eğitimlerin, parasal sorunları ön planda olan kadınların “gerçek ihtiyaç” tan anladıkları şeyle örtüşmemesi doğaldır. Çünkü bu kadınlar, acil olarak maddi ihtiyaçlarının karşılanması gayesiyle Merkezin eğitimlerine katılmaktadırlar.

Tablo:14 ADM´ye Ulaşmada ve Destek Alma Talebinde Bürokrasi Engeli veya Herhangi Bir Sorunla Karşılaşma Sıklık Dağılım Tablosu

tablo14

ADM´ye ulaşmada ve destek alma talebinde bürokrasi engeli veya herhangi bir sorun yaşamadığını ifade edenler %92 gibi önemli bir çoğunluktur. %4 kararsz kalırken, %4 bazı engeller ve problemler ile karşılaştığını beyan etmiştir. Odak görüşmelerde bu engellerin neler olabileceği sorgulanmaya çalışıldığında, malzeme yardımı talebinde bulunanların isteklerinin karşılanamadığı anlaşılmıştır. Bunun nedeninin ise, ancak belli sayıda aileye yardım elinin uzatılmasının mümkün oluşu, bu konuda kısıtlayıcı faktörlerin varlığı olarak belirlenmiştir.

Tablo:15 ADM´lerin Öğrenildiği Kanal Sıklık Dağılım Tablosu

tablo15

Görüşülen kadınların %33´ü evinin yakınında bulunan ADM´nin ilanlarını gördüğünü belirtirken, %60´ı arkadaş komşu aracılığı ile öğrendiklerini, %1 mahalle muhtarından, %6 ise yardım almak için müracat ettiği belediyede çalışan kişilerden öğrendiği söylemiştir. ADM´lerin daha geniş bir kitleye yayılması için daha fazla ilan veya reklama ihtiyacı vardır.yardım kurumları STK´ larla işbirliği içinde adını daha fazla duyurabilmenin yoluna gitmelidir. Daha kurumsal tanıtıma ihtiyaç vardır. Bireylerin tavsiyesi tabiki önemlidir ama sınırlı alanlarda kalmaktadır.

Tablo: 16 Belediye, Kaymakamlık, Milli Eğitim Müdürlüğü, Halk Eğitim Merkezleri, Sağlık, Hukuki ve Psikolojik Hizmetler Veren Kurumların Yeterli Hizmeti Sağlayışı Sıklık Dağılım Tablosu

tablo16

Belediye, Kaymakamlık, Milli Eğitim Müdürlüğü, Halk Eğitim Merkezleri, sağlık, hukuki ve psikolojik hizmetler veren kurumların yeterli hizmeti sağladığı görüşüne katılanlar %63 ve yeterli hizmet vermediğini düşünenler ise %37 olarak bulunmuştur.

Tablo: 17 Yeterli Hizmet Sağlamayışın Nedenleri Sıklık Dağılım Tablosu

tablo17

Yeterli hizmet almadığını belirten %37´lik grubun, %7´si bir neden sayamazken, %6´sı bürokratik engeller ,%22´si yetersiz yönetim, %2´si halkla olan iletişim eksikliğini neden olarak belirtmiştir. Bu durumda kurumların kendi işleyişleri hakkında mutlaka memnuniyet araştırmaları yapmaları, şikayetleri objektif değerlendirerek çözmeleri gerekmektedir. Burada ön plana çıkan yeterli yönetim anlayışının, işini ciddiye almak, vatandaşa duyarlı yaklaşmak, sorunları dinlemek ve çözüm üretmek, ilgili davranmak şeklinde yorumlanması doğru olacaktır.

Görüşülen kadınlardan ihtiyaç duyduğu hizmetler konusunda sıralama yapmaları istenmiştir. 100 kadının cevaplarına göre düzenlenen sıralama tablosu aşağıdaki gibidir.

Tablo 18: İhtiyaç Duyulan Hizmetler Tercih Sıralama Tablosu

tablo18

Kadınların, söz konusu kurumlardan beklentileri öncelik verme sırasına göre “1 en çok istenen, 13 en az istenen” biçiminde sıralanmıştır. Çoğu sağlık problemi yaşayan bu kadınların doğal olarak sağlık hizmet beklentisi ilk sırada yer almıştır. Çoğunun çocuk sayısı ikiden fazladır ve okul çağındadır. Maddi sıkıntının en önemli ayağı okul masraflarıdır ve burada kast edilen iyi eğitim ve bedava okul seçeneğidir. Ayrıca bu kadınların yaşadıkları yerlerde hırsızlık ve gasp olaylarının çok olması güvenlikle ilgili istekleri de öne çıkarmaktadır. Bunun dışında işsiz kalmalarına ve yaşadıkları parasal sorunlara başlıca neden olarak gösterdikleri meslek sahibi olmamaları, kadınların beceri kursları alma isteklerinin de göstergesidir. Ardından kadınlar ve çocuklar için sosyal alanlar, hukusal ve psikolojik hizmetler, yuva olanakları ve sığınma evleri gelmektedir. Bu tür sosyal içerikli olup, doğrudan parasal sorunlarla ilgili olmayan hizmetler, maddi problemleri ön planda olan kadınların, eğitim düzeylerinin düşük olması da göz önüne alındığında öncelikleri arasında yer almamaktadır. Altyapı, ulaşım, çöp gibi fiziksel hizmetler konusunda genelde memnuniyet olduğu odak grup toplantılarında da anlaşılmıştır. Aile planlamasının en alt sırada yer alıyor olması ise, bu kadınların genelde orta yaş ve üzeri olup, aile planlaması konusunda eğitimsiz olmaları, ancak zaten çocuk sahibi olma yaşını genellikle geçmiş olmalarından kaynaklanmaktadır.

Ankete katılan kadınların, Tablo 18´de belirtilen hizmet çeşitleri önem sıralaması dışında kalan almak istedikleri hizmetler ve öncelik sıraları “1 en çok istenen ve 5 en az istenen” olarak aşağıdaki gibidir:

Tablo 19 : İstenilen İlave Hizmetler tercih Sıralaması Tablosu

tablo19

Ankete katılan kadınlara, “çocuklarına bakma garantisi verilirse ve evine yakın olursa ne tür bir işte çalışmak istediği” sorusuna verilen yanıtlar sıralaması şöyledir.

Tablo 20: Çalışılmak İstenen İş Sahası tercih Sıralaması Tablosu

tablo20

6.2. FRİEDMAN TESTİ ANALİZİ

Sorulara verilen yanıtlar arasında bir fark olup olmadığının belirlenmesinde Friedman testi uygulanmıştır. Anketin yanıtlarının düzenlenmesinde Likert Ölçeği kullanıldığı için non–parametrik analizler geçerli olacaktır. Parametrik veri grubu için farklılığın ölçülmesinde kulllanılan MANOVA analizinin, non–parametrik veri dizaynı için karşılığı Friedman Testi´dir.

FRİEDMAN TESTİ ANALİZİ

Yukarıda verilen bilgisayar çıktısında asymp.sig.(p değeri)<0,05 olduğundan H1 hipotezi kabul edilerek sorulara verilen yanıtlar arasında anlamlı bir farkın olduğu kabul edilmiştir. Yanıt verici kadınlar sorulara farklı bir bakış altında cevap vermişlerdir. Bu farkın hangi sorulara verilen yanıtlardan kaynaklandığını bulmak için rank değerlerine bakılmıştır. Büyük olan rank değerine sahip soru cevap vericiler tarafından farklı algılanarak cevaplanmıştır. Böylece konu hakkında farklı düşünce yapısının olduğu anlaşılır.

ranks

Elde edilen rank değerlerine göre fark, gerçek ihtiyaçlarımı karşılayacak eğitim ve desteği aldım, ADM´ den edinemediğim eksiklerim olduğuna inanaıyorum, ADM hizmetlerinden yeterince fayda sağladım sorularından kaynaklanmaktadır. Bu farkı yaratan demografik etmenin yaş olduğu kontenjans tablolarının analizinden görülmüştür.Eğitim düzeyi ve medeni durum açısından kadınlar arasında fark olmaması sadece yaş düzeylerinde farklı gruplarla görüşülmüş olması sonucunda, yaş etmeni fark yaratan unsur olarak belirlenmiştir. Farklı yaş grupları sözü geçen sorularda genel cevap oranına göre daha farklı düşünceye sahiptir.Bunun dışında sıklık dağılım tablolarından da görüleceği üzere diğer sorularda büyük çoğunluk aynı bakış açısına sahiptir.

6.3. YÖNETİCİ–EĞİTMEN ANKETİ DEĞERLENDİRMELERİ

ADM´lerde görev yapan toplam 10 kişi ile yapılan görüşmelerde hizmet/eğitim işleyişi açısından sorunların yaşanıp yaşanmadığı, varsa önerilerin veya aksaklıkların neler olabileceği hakkında bilgi edinilmeye çalışılmıştır. Alınan sonuçlar aşağıdaki gibidir.

YÖNETİCİ–EĞİTMEN ANKETİ DEĞERLENDİRMELERİ

Tablodan görüleceği gibi, “eğitim/hizmet vermekten mutlu oldum, verilen eğitim/hizmet katılımcıların ihtiyaçlarını karşılamaya uygundur, eğitim/hizmet alanlar sorunlarını açıkca ifade edebilmişlerdir, eğitim/hizmet sunumu saygı ve sevgi içinde huzur ortamında geçmiştir, verilen görevleri zamanında yerine getirebildim, gelen kişilerin gerçekten yardıma ve eğitime ihtiyacı vardı” önermelerine görevli kişiler olumlu yanıt verirken; “eğitim/hizmet verirken sorun yaşamadım, eğitim/hizmeti ulaştırmada gerekli teknik donanım ve malzeme yeterli olmuştur, diğer meslektaşlarımla ve görevlilerle fikir alışverişi yapabildim, yöneticiler ve diğer eğitimciler arasında bir uyum vardır, verilen eğitim/hizmet amacına ulaşmıştır” önermelerine katılmayan görevlilerin sayısı az olmasına rağmen mevcuttur.

Yapılan derinlemesine görüşmelerde öncelikle yaşanan sorunların ne olduğu üzerinde durulmuştur. Yönetimle bazı durumlarda iletişim kopukluğu yaşandığı, bazı ADM´lerin fiziksel koşullarının yeterli olmadığı, hedeflenen katılım düzeyinin yakalanamadığı, kadınların bazılarının devamında problem olması, diğer eğitimcilerle işlerin gidişi hakkında fikir ayrılıkları yaşanması nedenleri sayılmıştır. Teknik donanım açısından sıkıntıların yaşandığı, asıl problemin tepe yönetici ve diğer eğitmenler arasında iletişim sorunu olması, söylenen eksikliklerin zamanında düzelememesi anlatılmıştır. Bu nedenle bir uyumsuzluk lafını telaffuz ettikleri anlaşılmıştır.

Araştırmada görüşme yapılan 10 ADM görevlisinin önerileri öncelik sırasına göre şöyle sıralanabilir:

  1. Yeni meslek kurslarının ve sertifika programlarının açılması
  2. Maddi yardım talebinin fazla oluşu ( kömür–yiyecek–para yardımı, çocuklara burs, kırtasiye yardımı v.s.)
  3. Yaz okulu biçiminde düzenlenecek kısa süreli eğitim programı

Görüşülen görevlilerin katılımın arttırılması amacıyla daha fazla kitlelere ulaşmanın yolları düşünülmeli yeni binalar açılmalı sağlık hizmetleri daha genişletilerek bedava uzman doktorlardan sağlık hizmeti verilmesi, gönüllü sayısının arttırılması, kadınların ürettiklerinin pazarlanması ve satılması, maddi yardim sağlanması önerileri ilave olarak alınmıştır. Görüşülen bir görevliden, giysi ve erzak dağıtımında gerçekten ihtiyacı olmayan kişilerin ayırt edilemeden yardım edildiği, alma arzusunun sınırını bilmeyenlerin olduğu ve bunları belirlemede zorluk çekildiği anlaşılmıştır.

6.5. ODAK GRUP DEĞERLENDİRİLMELERİ

SONUÇ VE ÖNERİLER

Kadıköy Belediyesi Aile Danışma Merkezleri´nde yürütülen “İnsanca Yaşam Projesi”, günümüzde Dünya Bankası tarafından da sürekli olarak vurgulanan, katılımcı kalkınma kavramının yeni yönetim biçimi olan “yönetişim” anlayışının örneklerinden biridir. Dünya Bankası´ nın 1992 yılı raporuna göre yönetişim, devletin elinde bulunan karar ve yürütme gibi bir takım yetkilerin, yerel yönetimlere, yarı özerk kamu kuruluşlarına, meslek kuruluşlarına ve sivil toplum kuruluşlarına kaydırılmasını; böylece güçlü bir merkezi yönetim yerine, yerinden o yerde yaşayanların doğrudan katılımcılığını ve yönetimde yer almalarını öngören ve “yerindelik” olarak ifade edilen çok ortaklı bir yönetim anlayışını içermektedir. Yönetişimin amacı, kamusal alanda varolan bir sorunun giderilmesinde ve kaynakların dağıtılmasında, kısacası karar mekanizmalarında bu sorundan etkilenen tüm aktörleri çok aktörlü bir düzen çerçevesinde söz sahibi kılmaktır. Bu bağlamda İnsanca Yaşam Projesi, yerel idare adına Aile Danışma Merkezlerini, sivil toplum kuruluşları adına Kadıköy bölgesindeki gönüllüleri ve hedef kitle olarak yerelde taban kadınları, demokrasinin geliştirilmesi ve insan haklarının korunması gibi bir toplumsal kalkınma sorunsalının çözümünde birlikte hareket etmeye davet eden çok aktörlü bir yönetim anlayışını yansıtmaktadır. Yapılan araştırmada, taban kadınların sorunlarının çözümünde, Aile Danışma Merkezleri´nin hizmetlerinin ve işlevlerinin ne denli etkin ve yeterli olduğunun bilgisine ulaşılmaya çalışarak ve diğer kurum ve kuruluşların varolan sorunları gidermede ne ölçüde rol oynayabilecekleri ve nasıl etkin hale getirilebilecekleri ele alınarak yönetimde çok aktörlü bir yeniden yapılanma ve eylem planı oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu amaçla öncelikle kadınların ADM´ lerden ve diğer kurumlardan beklentilerine, ardından ADM´ lerin ve diğer kurumların neler yapabileceğine değinilmiştir.

Kadınların Beklentileri: Yapılan araştırmada kadınların %76 gibi büyük çoğunluğu, kadın hakları, insan hakları, vatandaşlık bilgisi kavramlarını ilk defa ADM´ lerde gördükleri eğitimlerde duyan, bu eğitimlerin kendileri ve aileleri için son derece önemli olduğunu anlayan kadınlardan oluşmaktadır. Özellikle ADM yönetici ve gönüllülerinin kadın bakış açısına sahip oluşu, bu eğitimlerden yararlanan ve bu eğitimlere öncelik veren kadınlar tarafından dile getirilmiştir. Buna karşılık ADM´ leri yakacak, yiyecek, giysi yardımı alınacak maddi yardım kuruluşları gibi algılayan kadınlar ise parasal sorunlarını daha ön planda tutan, bilinç düzeyi daha düşük kadınlardan oluşmaktadır. Zira maddi yardım talebi dolayısıyla ADM yöneticileriyle karşı karşıya gelen kadınların bu gruba dahil oldukları, gerek odak toplantılarından edinilen bilgilerden gerekse yöneticiler ile yapılan görüşmelerden anlaşılmıştır. Bu ise ADM´ lerin kadınlar için sadece birer maddi yardım kurumu olmadıklarını, aynı zamanda kadınların, yalnız ve çaresiz olmadıkları, dolayısıyla kendilerini sorunlarla başa çıkabilecek durumda hissetmeleri konusunda diğer kadınlarla ilişkiye geçerek eğitim, yardımlaşma, dayanışma ve paylaşma, kısacası toplumsallaşma anlamında da son derece önemli işlevler üstlendiklerini göstermektedir. Kadınların ADM´ ler dışında ilgili diğer kurumlardan da, sağlık hizmetlerinin düzenlemesi, çocuklarına giysi ve okul malzemesi yardımı yapılması, güvenlik hizmetlerinin arttırılması, mesleki becerilerinin arttırılmasına yönelik kursların verilmesi, çocukları ve kendileri için sosyal alanların yapılması, psikolojik yardım alabilecekleri kurumların arttırılması gibi talepleri vardır.

ADM´ ler ve Diğer Kurumlar Ne Yapabilir? ADM´ ler ve diğer tüm kurumların kendi işleyişleri hakkında mutlaka memnuniyet araştırmaları yapmaları, şikayetleri objektif değerlendirerek çözmeleri gerekmektedir. Bu bağlamda öncelikle ADM´ lerin verecekleri seminerler ile kadınların ve bağlı diğer grupların bu kurumları sadece maddi yardım kurumları olarak görmelerini engellemek üzere eğitmeleri gerekmektedir. Çünkü ADM´ ler artan yoksulluğun yarattığı boşlukları dolduracak şekilde görev alanlarını aşırı genişletmekte, ancak birer bilinçlendirme–bilgilendirme–eğitim kurumu olma işlevlerinin, dolayısıyla gerçek toplumsal etkinliklerinin azalması tehlikesi ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Kaldı ki maddi yardım alanında da imkanları dahilinde varolması gereken ADM´ lerin, yardıma ihtiyacı olduğunu ifade eden kadınların sayıca çokluğu karşısında bu tür yardımları gerçekten ihtiyacı olan kişilere yönlendirmede zorluk çektiği açıktır. Bu nedenle, ADM´lerin toplumsal asli işlevlerini duyurma anlamında daha geniş bir kitleye yayılması için daha fazla ilan veya reklama ihtiyaçları vardır. Bu bağlamda STK larla işbirliği içinde adını duyurabilme yoluna gitmelidir; kısacası kurumsal tanıtıma yönelmelidirler. Aynı işbirliği, kadınların sorunlarının çözümü için katılımlarının arttırılması, sivil toplum, gönüllülük bilincinin yerleştirilmesi, çalışma hakkı, sağlık hakkı, eğitim hakkı, aile içi şiddete karşı kadın ve insan hakları, yerel düzeyde kararlara katılım hakları gibi konularda eğitim almaları ve gerçek yaşama dahil edilmeleri şeklinde yürütülmelidir. Bu anlayış çerçevesinde, örneğin; aile içi şiddetle mücadelede kadınlara verilecek seminerlerde kadınların örnek olaylar karşısında fikirleri alınabilir, kadınlar karşılıklı konuşturulabilirler. Veya vatandaşlık bilgisi seminerlerinde gördükleri dilekçe yazmak ve ilgili birime başvurmak gibi, hukuki prosedürlerin gerçek yaşam alanlarında, örneğin belediye ya da kaymakamlık binasında gerçeğe dönüştürülmesi yoluna gidilebilir. Başka bir ifade ile ADM´ ler, ülkemizde idari mekanizmanın tipik özelliklerinden biri olan “isteyen vatandaş–istekleri yerine getirmekle yükümlü memur” zihniyetinin geçerli olmadığı, “yönetişim” anlayışının bir gereği olarak “yerel gönüllü–ADM–yerel halk” işbirliğine yani katılıma dayalı yeni bir yönetim anlayışı ile çalışmalıdır.

Ugg Botas Charms Pulseiras